در يك روند معمولي فرايند دادرسي پس از آغاز و ادامه يافتن با صادر شدن حكم به پايان ميرسد اما امكان دارد پس از اينكه دعوا اقامه شود وقايعي موجب توقيف فرآيند دادرسي بشوند. به اين ترتيب كه فرايند دادرسي از ادامه يافتن بازداشته ميشود. در ادامه به بررسي موارد توقيف دادرسي و آثار توقيف دادرسي به طور مفصل ميپردازيم. قبل از هر صحبتي بايد بيان كنيم كه موارد توقيف دادرسي دو دسته هستند: دسته اول مربوط به وضعيت اصحاب دعوا يعني خواهان و خوانده و نمايندگان قانوني آنان ميباشد و در دسته دوم با مواردي روبهرو هستيم كه به طور صريح در قانون پيشبيني شدهاند در ادامه اين دو دسته را بررسي ميكنيم.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
براي كسب اطلاعات بيشتر بر روي لينك زير كليك كنيد :
موارد توقيف ناشي از وضعيت اصحاب دعوا يا نمايندگان آنها
اگر يكي از اصحاب دعوا محجور گردد يا اينكه فوت كند و سمتي كه به واسطه آن وارد فرآيند دادرسي شدهاند زائل گردد دادگاه رسيدگي كننده به فرآيند دادرسي به طور موقت متوقف ميشود مگر اينكه موارد ذكر شده يعني فوت و حجر و زايل شدن سمت يكي از اصحاب دعوا در فرآيند دادرسي تاثيري نسبت به سايرين نداشته باشد كه در اين صورت فرآيند دادرسي نسبت به سايرين ادامه خواهد يافت.
اين نكته بيان شد كه دعوا به طور موقت در صورت فوت يكي از اصحاب دعوا متوقف خواهد شد بنابراين بايد توجه داشت كه توقف زماني ممكن خواهد بود كه دعوا قابل انتقال باشد و اگر دعوا غيرقابل انتقال باشد فرايند دادرسي به جاي متوقف شدن به طور موقت زائل ميشود. براي نمونه ميتوان به چند دعواي غيرقابل انتقال اشاره كرد به عنوان مثال دعواي تمكين يا طلاق غير قابل انتقال به شمار ميروند.
همچنين قانون بيان كرده است كه فوت و حجر و زوال سمتي كه اصحاب دعوا به موجب آن سمت داخل فرايند دادرسي شدهاند زماني موجب توقيف دادرسي است كه دادرسي نسبت به ديگران داراي تاثير باشد. در غير اين صورت اگر موارد ذكر شده تاثيري در دادرسي نسبت به ديگران نداشته باشد دادرسي نسبت به آن ادامه مييابد و تنها نسبت به شخصي كه فوت كرده يا محجور شده يا سمتش زائل شده متوقف ميشود و نسبت به ديگران دادرسي ادامه مييابد.
زنداني شدن، اعزام به ماموريت دولتي يا نظامي سبب توقيف دادرسي نيست بلكه به ايشان مهلت داده خواهد شد.
امور غايب مفقودالاثر
در خصوص غيبت غائب مفقودالاثر بايد بيان كرد كه تا زماني كه حكم قطعي موت فرضي او صادر نشده است دعوا نسبت به او متوقف نخواهد شد. اگر بخواهيم در خصوص زائل شدن سمت شخصي كه به واسطه آن سمت وارد فرآيند دادرسي شده صحبت كنيم ابتدا بايد بيان كنيم اين سمتها عبارتند از ولايت، قيمومت يا وصايت صغير، غير رشيد و مجنون و سمت نمايندگي اداره تصفيه ورشكسته.
تجزيه دعوا
ميتوان به يك نكته كلي اشاره كرد كه اگر دعوا قابل تجزيه باشد و خوانندگان و خواهانها متعدد باشند فوت و حجر و زوال سمت يكي از خواهانها و خوانندگان تنها فرايند دادرسي را نسبت به آن خوانده و خواهان متوقف ميكند و همچنين در صورتي كه دعوا غير قابل تجزيه باشد فوت و حجر و زوال سمت هر يك از خواهانها و خواندگان متعدد موجب ميشود تا فرآيند دادرسي نسبت به تمام افراد متوقف شود.
شرايط توقيف دادرسي
هنگامي كه فرايند دادرسي متوقف ميشود اين الزام وجود دارد كه دادگاه اين توقف را اعلام نمايد. به عبارت ديگر قرار توقيف دادرسي توسط دادگاه بايد اعلام گردد شكل اين قرار به شكل دادنامه است و به همين دليل قابل شكايت نميباشد و طبيعتاً ابلاغ آن ضروري نيست اما به صورت اخطاريه به طرف مقابل دعوا ابلاغ ميشود.
به موجب اين اخطاريه بايد مطابق مورد قائم مقام يا نماينده قانوني معرفي شود جز در مواردي كه سمت شخص به علت بلوغ و رشد و عاقل شدن موليعليه زائل شده باشد.
همچنين اين نكته بسيار اهميت دارد كه زماني ميتوان فرآيند دادرسي را به علت فوت حجر و زوال سمت متوقف كرد كه فرايند دادرسي شروع شده باشد ولي به مرحله صدور راي قاطع نرسيده باشد. بنابراين نتيجه ميگيريم كه اگر دادرسي در مرحله صدور حكم قرار داشته و در آن زمان علت توقيف دادرسي به دادگاه اظهار گردد دادگاه بايد راي را صادر نمايد زيرا در اين صورت فرآيند دادرسي در جريان نيست كه بتواند متوقف شود و امر در مرحله صدور حكم ميباشد.
آثار توقيف دادرسي
اين نكته سابقاً مطرح شد كه دعوا به طور موقت متوقف ميشود و تا زماني كه توقيف رفع شود دادگاه مشغول ميماند و اين امر يكي از تفاوتهاي زوال دادرسي با توقيف دادرسي ميباشد.
تفاوتي نميكند كه دعوا در مرحله نخستين باشد يا در مرحله تجديدنظر و يا اينكه فرايند دادرسي در پي اعتراض ثالث انجام بشود و يا درخواست اعاده دادرسي شده باشد. در هر كدام از اين شرايط قرار توقيف دادرسي ميتواند صادر بشود.
براي دريافت اطلاعات بيشتر در خصوص توقيف دادرسي، به كانال تلگرام حقوقي وكيل دات كام مراجعه نماييد. كارشناسان مركز مشاوره حقوقي وكيل دات كام نيز آمادهاند تا با ارائه خدماتي در زمينه مشاوره حقوقي تلفني وكيل دات كام به سوالات شما عزيزان پيرامون توقيف دادرسي پاسخ دهند.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد يا مي توانيد مقالات مجله حقوقي وكيل دات كام را مطالعه نماييد.
منبع : توقيف دادرسي