برات يكي از اسناد تجاري بوده كه از نظر شكلي تابع مقررات مخصوص و سختي است. وجود اين سند در دست دارنده نشان دهنده اين موضوع است كه او به ميزان مبلغ مندرج در ورقه سند، از امضا كنندگان سند طلبكار ميباشد. برات به عنوان وسيله پرداخت در زمان آينده ميباشد. بايد توجه داشت كه اين سند تجاري از چك و سفته كمتر رواج دارد. در ادامه به بررسي دقيق آن و نكات حقوقي مربوط به آن مطابق قانون تجارت ميپردازيم.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع « برات چيست | تفاوت برات با سفته و چك دارد
تعريف
به شخصي كه بايد وجه برات را در سر رسيد معين پرداخت بنمايد، محالعليه و به كسي كه بايد وجه به او پرداخت گردد، دارنده گفته ميشود.
گاهي اوقات ممكن است كه دارنده و صادر كننده آن يك نفر باشد.
مندرجات قانوني
طبق ماده ۲۲۳ قانون تجارت، برات علاوه بر امضا يا مهر بايد شرايط ذيل را دارا باشد:
۱ – درج واژه برات در روي ورقه.
۲ – تاريخ تحرير و نگارش سند ( روز و ماه و سال ).
۳ – اسم شخصي كه بايد مبلغ آن را تاديه كند ( پرداخت بنمايد ).
به شخصي كه بايد وجه مندرج در برات را پرداخت كند، براتگير يا محالعليه گفته ميشود. قيد نام شخصي كه به پرداخت مبلغ سند دعوت ميشود، بايد توسط صادركننده انجام گيرد.
سوالي كه در اين جا مطرح ميشود اين است كه آيا ميتوان برات را بر عهده چند براتگير صادر كرد؟
چون كه قانون ايران در اين باره تصريحي نكرده است بايد آن را صحيح دانست.
۴ – تعيين مبلغ.
۵ – تاريخ تاديه وجه سند.
تاريخ تاديه يا سر رسيد برات، ممكن است به چهار صورت معين شود:
الف ) با درج يك روز معين در خود سند تجاري.
ب ) با درج مدت مشخصي از تاريخ صدور، براي مثال روي آن نوشته شود ظرف چهار ماه از تاريخ صدور.
ج ) با درج مدت معين از تاريخ رويت، مثل چهار ماه از تاريخ رويت.
د ) با درج اين كه پرداخت به رويت خواهد بود، به زبان ساده يعني به محض ارائه، مبلغ مندرج در آن پرداخت شود.
۶ – مكان تاديه وجه سند تجاري.
مكان پرداخت برات ممكن است همان مكان صدور باشد.
در قانون تجارت ايران، مكان تاديه ميتواند بانك براتگير و يا هر محل ديگري باشد.
۷ – درج اسم فردي كه برات در وجه يا حواله كرد او پرداخته ميشود.
شخص مورد نظري كه اين سند تجاري در وجه يا حواله كرد او پرداخت ميشود، ميتواند شخص حقيقي يا حقوقي باشد.
۸ – تصريح به اينكه نسخه چندم برات است.
برات ميتواند در چند نسخه صادر شود اما صادر كننده ملزم به انجام اين كار نيست.
صدور اين سند تجاري در چند نسخه داراي فايده ميباشد. اول اين كه در صورت مفقود شدن يكي از نسخ، نسخه ديگر را ميتوان به براتگير داد و دوم اين كه بخاطر جلوگيري از مفقود شدن اين سند تجاري، دارنده آن يكي از نسخ را براي براتگير ارسال كرده و ديگري را نگه ميدارد تا نسخه قبول شده به وي اعاده گردد.
قانون گذار تاكيد ميكند كه بايد در ورقه برات تصريح شود كه نسخه موجود، نسخه اول يا دوم يا سوم يا چهارم الخ است.
روش انتقال سند تجاري
۱ – انتقال از طريق قبض و اقباض
به اين صورت انجام ميگيرد كه برات از طريق قبض و اقباض بدون امضاء و نوشتن چيزي منتقل ميشود.
انتقال سندي كه در وجه حامل باشد، از طريق قبض و اقباض صورت ميگيرد.
۲ – انتقال برات از طريق ظهرنويسي
يعني آنكه شخص از طريق امضاء پشت سند برات، آن را به ديگري منتقل ميكند.
انتقال سند تجاري كه در وجه شخص معيني صادر شده باشد، از طريق ظهرنويسي صورت ميگيرد.
قبول و نكول
قبول برات عبارت است از تعهد براتگير به اين كه وجه مندرج در آن را در سر وعده بپردازد. قبولي برات با امضاء يا مهر براتگير تحقق پيدا ميكند، به همين خاطر اين سند تجاري بايد به براتگير ارائه شود.
شخص براتگير ملزم به قبول سند تجاري نيست يعني ميتواند آن را قبول نكند حتي اگر كه به شخص دارنده بدهكار باشد.
منظور از نكول، عدم قبول سند تجاري از سوي براتگير ميباشد.
يكي از آثار نكول، قبولي شخص ثالث ميباشد.
قبولي برات شخص ثالث
طبق ماده ۲۳۹ قانون تجارت هر موقع براتي نكول بشود و اعتراض به عمل آيد، شخص ثالثي ميتواند آن را به نام برات دهنده يا يكي از ظهرنويسها قبول نمايد. قبولي شخص ثالث بايد در اعتراض نامه قيد شده و به امضاي او برسد.
همچنين طبق ماده ۲۴۰ قانون تجارت پس از قبولي شخص ثالث نيز تا مبلغ سند پرداخت نگرديده، كليه حقوقي كه براي دارنده سند تجاري از نكول آن در مقابل برات دهنده و ظهرنويسها در قانون برشمرده شده، محفوظ خواهد ماند.
براي دريافت اطلاعات بيشتر در خصوص برات، به كانال تلگرام حقوقي وكيل دات كام مراجعه نماييد. كارشناسان مركز مشاوره حقوقي وكيل دات كام نيز آمادهاند تا با ارائه خدماتي در زمينه مشاوره حقوقي تلفني وكيل دات كام به سوالات شما عزيزان پيرامون برات پاسخ دهند.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع « برات چيست | تفاوت برات با سفته و چك دارد