آرايي كه از دادگاهها صادر ميشود، حكم و قرار هستند ماهيت هر حكم دادگاه متفاوت از ديگري است و به تبع آن آثار متفاوتي نيز در پي خواهد داشت كه در سرنوشت پرونده ما موثر خواهد بود. در ادامه به انواع احكام دادگاهها ميپردازيم و از اهميت آنها سخن خواهيم گفت.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع : حكم دادگاه
حكم دادگاه چيست
از نظر حقوقي به تصميم قضايي دادگاه درخصوص يك پرونده كه در قالب حكم يا قرار صادر ميشود راي ميگويند. پس حكم يك تصميم قضايي محسوب ميشود كه در خصوص پرونده جاري در دادگاه صادر شده است و لازمالاجراست. حكم هميشه از مراجع دادگستري صادر ميشود مثل دادگاه انقلاب و…
حكم دو ويژگي اساسي دارد:
۱.در ماهيت دعواست: يعني قاضي بهموجب صدور آن وارد ماهيت پرونده شده و در خصوص ماهيت پرونده نظر داده است.
۲.قاطع دعواست: يعني باعث ميشود كه رسيدگي به پرونده در آن مرحله خاتمه پيدا كند.
با توجه به اين دو ويژگي پس ميتوان گفت تصميمات ديوان عالي كشور حكم نيست چون رسيدگي به ماهيت اختلاف صورت نميگيرد.
اوصاف و آثار حكم دادگاه
۱.داراي قدرت اثباتي.
۲.موجب فراغ قاضي از رسيدگي ميشود: با صدور حكم قاضي از رسيدگي به پرونده فارغ ميشود چون رسيدگي ماهوي صورت گرفته و حكم صادر شده است.
۳.داراي اعتبار امر قضاوت شده است: يعني بعد از صدور حكم قطعي، اقامه مجدد دعوا بين همان اصحاب ممنوع است.
۴.اصل نسبي بودن آراي محاكم: احكام صادره از دادگاهها فقط ميتواند طرفين پرونده را متعهد كند و نميتواند براي اشخاص ثالث ايجاد تعهد كند.
۵.اصل قابل استناد بودن آراي محاكم: اثري كه بواسطه يك حكم ايجاد ميشود در برابر همه قابل استناد است. يعني اشخاص ثالث هم مانند طرفين پرونده بايد حكم صادره را به رسميت شناخته و به آن احترام بگذارند.
۶.احكام صادره از دادگاهها قابل اعتراض هستند.
۷.احكام قابل ابطال نيست: يعني اعتراض و شكايت از احكام محدود به روشهاي مندرج در قانون است و نميتوان در هر زماني درخواست ابطال راي دادگاه يا اعلام بطلان آن را مطرح كرد.
۸.احكام فصل خصومت ميكنند: يعني قاضي با ورود در ماهيت دعوا، مشخص ميكند كه آيا حق با خواهان هست يا خير.
دستهبندي احكام دادگاه
احكامي كه از دادگاهها صادر ميشود را ميتوان به چند دسته تقسيم نمود:
حكم حضوري و غيابي | حكم دادگاه
طبق قانون حكم دادگاه حضوري است مگر اينكه خوانده دعوا يا وكيل او يا قائم مقام او يا نماينده قانوني او در هيچ يك از جلسات دادگاه حاضر نباشند و بهطور كتبي دفاع نكرده باشد و يا اخطاريه، ابلاغ واقعي نشده باشد. بحثي كه در اينجا مطرح ميشود اين است كه بايد بين فرضي كه دعوا يك خوانده دارد با فرضي كه دعوا چند خوانده دارد تفكيك قائل شد.
وقتي دعوا يك خوانده دارد انچه كه معيار قرار گرفته به سادگي قابل تشخيص است چون خوانده دعوا يك نفر است اگر او در يكي از جلسات رسيدگي حاضر شود يا دفاع كتبي بكند يا اينكه ابلاغ واقعي صورت گيرد، حكم دادگاه حضوري است.
اما وقتي دعوا چند خوانده دارد اين معيار به سادگي قابل تشخيص نيست چون با دو حالت مواجه ميشويم:
حالت اول زماني است كه هريك از خواندگان يا در يك جلسه دادگاه حاضر شده يا يك لايحه براي دفاع از خود ميفرستند و يا حتي دادخواست به آنها ابلاغ واقعي شده است. در اين صورت حكم نسبت به همه آنها حضوري است.
حالت دوم زماني است كه فقط يكي از خواندگان در جلسه دادرسي حاضر شود يا لايحهاي براي دفاع از خود بفرستد يا اينكه دادخواست به او ابلاغ واقعي شده باشد. در اين حالت حكم دادگاه نسبت به اين خوانده حضوري و نسبت به ساير خواندگان غيابي محسوب ميشود.
حكم قطعي و حكم غير قطعي
اگر حكم صادره قابل هيچ يك از طرق عادي شكايت نباشد طبق قانون حكم قطعي محسوب ميشود. وگرنه حكم صادره غيرقطعي است.
طبق معياري كه قانون مشخص كرده همه احكام حضوري كه از دادگاه عمومي يا انقلاب در دعاوي مالي با خواسته زير۳ميليون ريال صادر ميشود قطعي است چون غير قابل واخواهي و تجديدنظر است.
اگر حكم غيرقطعي بوده اما محكومعليه در مهلت مقرر نسبت به آن واخواهي و يا تجديدنظر نكرد حكم قطعيت مييابد.
حكم نهايي و حكم غير نهايي
حكمي كه قابل فرجام خواهي در ديوان عالي كشور نباشد، نهايي محسوب ميشود وگرنه حكم صادره غيرنهايي است.
با توجه به معياري كه قانون مشخص كرده حكمي كه در ديوان عالي كشور ابرام شده و همچنين حكمي كه از دادگاه تالي صادر شده (قابل فرجام خواهي نيست) نهايي است.
اگر حكم قابل فرجام باشد اما محكومعليه در مهلت مقرر نسبت به آن درخواست فرجام نكند حكم نهايي ميشود.
حكم لازمالاجرا و حكم غيرلازمالاجرا
حكم لازمالاجرا حكمي است كه اگر محكومعليه به مفاد آن عمل نكرد به درخواست محكومله، مامورين اجراي احكام دادگستري درصورت لزوم با بكارگيري قوه قهريه مفاد آن را به محكومعليه تحميل ميكنند. حكم غيرلازمالاجرا مقابل آن است. احكام قطعي، لازمالاجرا محسوب ميشوند.
براي دريافت اطلاعات بيشتر در حكم دادگاه، به كانال تلگرام حقوقي وكيل دات كام مراجعه نماييد . كارشناسان مركز مشاوره حقوقي وكيل دات كام نيز آماده اند تا با ارائه خدماتي در زمينه مشاوره حقوقي تلفني وكيل دات كام به سوالات شما عزيزان پيرامون حكم دادگاه پاسخ دهند.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع : حكم دادگاه