انواع تمكين در قانون مورد بررسي قرار گرفته است پيش از پرداختن به موضوع تمكين و انواع آن معناي لغوي اين كلمه را بررسي مي كنيم كه عبارت است از قبول كردن و فرمان كسي را پذيرفتن در ماده 1102 قانون مدني بيان شده است كه (همين كه نكاح به طور صحت واقع شد روابط زوجيت بين طرفين موجود و حقوق و تكاليف زوجين در مقابل همديگر برقرار مي شود.)همانطور كه مشاهده مي كنيد در قانون مدني به طور صريح به اين واژه يعني تمكين، اشاره نشده است اما در ماده 4 قانون حمايت از خانواده كه مصوب سال 1391 است از اين واژه ياد شده است به اين شكل كه رسيدگي به مسئله تمكين و نشوز را در صلاحيت دادگاه خانواده دانسته اند.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع : انواع تمكين | حالت هاي مختلف تمكين از جمله خاص و عام
1-تمكين عام| انواع تمكين
اگر بخواهيم به معنا و مفهوم كلي تمكين عام اشاره كنيم بايد اين نوع از تمكين را اطاعت كردن زن از شوهر در نظر بگيريم در واقع در تمكين عام زوجه يعني زن رياست شوهرش بر خانواده را مي پذيرد و در اين صورت زن مي بايست وظائف خود را در حدود قانون و عرف نسبت به همسر خود انجام دهد. از اين تعريف در مي يابيم كه اگر مرد درخواست هايي از همسر خود داشته باشد كه برخلاف قانون و عرف باشند در اين صورت زن تكليفي براي اطاعت از شوهر خود نخواهد داشت. در قانون مدني به طور صريح به مسئله تمكين اشاره نشده است اما از مواد آن مي توان احكام قانوني در خصوص تمكين را استنباط كرد.
به عنوان مثال متن ماده 1108 قانون مدني به اين شرح است كه (هرگاه زن بدون مانع مشروع از اداي وظائف زوجيت امتناع كند مستحق دريافت نفقه نخواهد بود.) اين ماده دلالت بر نشوز ( عدم تمكين ) دارد. هم چنين در ماده 1105 قانون مدني بيان شده است كه در (روابط بين زوجين رياست خانواده از خصايص شوهر است.) لازم است كه اشاره كنيم به مصداق تمكين عام كه در قانون از آن ياد شده است: (زن بايد در منزلي كه شوهر تعيين مي كند سكني نمايد مگر آنكه اختيار تعيين منزل به زن اعطاء شده باشد.)
2-تمكين خاص| انواع تمكين
مسئله اي كه در تمكين خاص مطرح است اطاعت كردن زوجه از زوج در مسائل زناشويي و جنسي است و زن تنها در مواردي مي تواند نسبت به اين نوع از تمكين ممناعت كند كه مانع شرعي و موجهي براي عدم تمكين داشته باشد و يا اينكه اين نوع از تمكين موجب زيان شود .
3-ضمانت اجراي عدم تمكين| انواع تمكين
در ماده 1108 قانون مدني بيان شده است كه اگر زن از انجام وضائف زوجيت امتناع كند استحقاق دريافت نفقه را ندارد. اين نكته حائز اهميت است كه اگر زن در صورت امتناع عذر موجهي داشته باشد در اين حالت هم چنان مستحق دريافت نفقه مي ماند. ضمانت اجراي ديگر الزام زوجه به تمكين است و اين الزام زماني تحقق مي يابد كه زوجه براي عدم تمكين دليل موجه نداشته باشد. ضمانت اجراي بعدي اجازه ازدواج دوم به مرد است و ضمانت اجراي چهارم محدود كردن زوجه از دريافت اجرت المثل است. اجرت المثل به اين معنا مي باشد كه اگر شرع انجام كارهايي را بر عهده زن نگذاشته باشد و هم چنين در عرف براي انجام اين كارها اجرت تعيين نشده باشد در اين صورت اجرت المثل در نظر گرفته مي شود.
مفهوم حق حبس
در خصوص مبحث انواع تمكين بايد اشاره كنيم به موقعيتي كه در آن زن مي تواند از حق حبس استفاده كند به عبارت ديگر زن اين حق را دارد كه بگويد تا مهريه دريافت نكند، وظائف خود را نسبت به شوهرش انجام نمي دهد. در اين مورد اگر زني از حق حبس استفاده كرده باشد و تمكين نكند، اين امر مانع از استحقاق او براي دريافت نفقه نمي باشد. استفاده از حق حبس براي زناني قابل اعمال است كه باكره باشند.
دلايل موجه براي عدم تمكين زوجه
همچنين در خصوص موضوع انواع تمكين لازم است اشاره كنيم كه در مواردي عدم تمكين با دلايل موجه بلامانع است كه در ادامه به اين موارداشاره مي كنيم.
1-زن در دوره عادت ماهانه باشد يا در دوره نفاس. دوره نفاس 6-4هفته بعد از زايمان است. 2-طبق ماده 1127 قانون مدني، مرد بيماري هاي مقاربتي داشته باشد. 3-زن از حق حبس استفاده كرده باشد و اين حق حبس در صورتي قابل اعمال است كه زوجه باكره باشد. 4– ثابت شود كه سكونت زن در منزل شوهر ضرر و زيان مالي، شرافتي و بدني دارد. 5 زن ثابت كند منزلي كه شوهرش براي او تعيين كرده است مناسب شأن او نيست.
با مطالعه مطالبي كه در اين مقاله در خصوص انواع تمكين بيان شد و بهره بردن از مشاوره هاي حقوقي مي توانيد به اطلاعات مفيدي درباره اين موضوع دست پيدا كنيد.
براي دريافت مشاوره حقوقي وكيل دات كام مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع : انواع تمكين