نميتوان با قطعيت گفت آرائي كه از دادگاهها صادر ميشود مطلقا صحيح و مطابق قانون و شرع هستند بلكه قضاتي وجود دارند كه از روي غرض ورزي و يا بدون سوءنيت آرايي صادر ميكنند كه خلاف قانون و يا شرع است. بنابراين قانون براي حل مشكلاتي از اين دست راه حل مخصوص به خود را قرار داده است. در صورت بروز چنين مشكلي اشخاص با فرجام خواهي از راي خود، خواستار بررسي مجدد راي و انطباق دادن راي با قانون و شرع هستند، دادگاه نيز موظف است به اين امر ترتيب اثر دهد. فرجام خواهي خود از مبحثهاي پيچيده در قانون است كه در ادامه مطلب به آن خواهيم پرداخت.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع : فرجام خواهي
فرجام
از نظر حقوقي، تشخيص انطباق يا عدم انطباق راي مورد درخواست فرجام با شرع و قانون تعريف شده است. به زبان سادهتر ميتوان گفت از راياي كه صادر شده در ديوان عالي كشور به اين دليل كه با موازين شرعي يا مقررات قانوني مخالف است شكايت ميشود.
با توجه به آن چه گفته شد فرجامخواهي رسيدگي شكلي است نه ماهوي چون ديوان وارد ماهيت دعوا نميشود و فقط راي صادره را بررسي ميكند در صورتي كه راي صادره ايراد داشته باشد ديوان فقط راي را نقض ميكند و رسيدگي مجدد را به دادگاه بدوي يا تجديدنظر واگذار ميكند.
آراي قابل فرجام
آراي قابل فرجام صادره از دادگاه تجديدنظر
۱.احكام راجع به ازدواج و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر و وقف.
۲.قرارهاي ابطال دادخواست، رد دادخواست، عدم اهليت يكي از طرفين، سقوط، رد و عدم استماع دعوا.
آراي قابل فرجام صادره از دادگاه بدوي
علاوه بر موارد گفته شده در بند قبلي:
۱.دعاوي كه خواسته آنها بيش از ۲۰ميليون ريال باشد.
۲. دعاوي راجع به ثلث، حبس و توليت.
آراي صادره از دادگاه كيفري
طبق قانون آيين دادرسي كيفري در مواردي كه راي دادگاه توام با محكوميت به پرداخت ديه، ارش يا ضرر و زيان است هرگاه يكي از جنبههاي مزبور قابلفرجام باشد جنبههاي ديگر راي نيز به تبع آن حسب مورد قابلفرجام است.
آراي غير قابل فرجام
در برخي موارد حكم يا قراري كه در شمار آراي قابلفرجام محسوب شده در يك پرونده قابليت فرجامخواهي خود را از دست ميدهد.
اين موارد عبارتند از:
۱.آراي مستند به اقرار قاطع دعوا.
۲.آراي مستند به نظر يك يا چند كارشناس كه طرفين كتبا راي ايشان را قاطع دعوا دانستهاند.
۳.آراي مستند به سوگند قاطع دعوا.
۴.آرايي كه طرفين حق فرجامخواهي خود را نسبت به آن ساقط كرده باشند.
۵.آرايي كه به موجب قوانين خاص غيرقابلفرجام ميباشند.
جهات فرجام خواهي
۱.دادگاه صادر كننده راي صلاحيت ذاتي رسيدگي به موضوع را نداشته باشد.
۲.راي خلاف شرع و قانون صادر شده است.
۳.عدم رعايت اصول دادرسي و قواعد آمره و حقوق اصحاب دعوا اگر انقدر مهم باشد كه راي را از اعتبار قانوني بيندازد.
۴.آراي مغاير با يكديگر، بدون سبب قانوني در يك موضوع و بين همان اصحاب دعوا صادر شده باشد.
۵.تحقيقات انجام شده ناقص بوده و يا به دلايل و دفاعيات طرفين توجه نشده باشد.
۶.تعارض بين اسباب موجهه راي و منطوق راي.
۷.قاضي تفسير نادرستي از قرارداد ارائه كرده باشد.
۸.عدم صحت مدارك و اسنادي كه مبناي راي قرار گرفته ثابت شود.
مهلت فرجام خواهي
مهلت درخواست فرجام خواهي براي ساكنان ايران ۲۰ روز و براي اشخاص مقيم خارج ۲ماه است.
شرايط دادخواست فرجام
شرايطي كه در دادخواست فرجام بايد رعايت شود از قرار ذيل است:
۱.ذكر نام و نام خانوادگي و اقامتگاه فرجام خواه و وكيل او.
۲.ذكر نام و نام خانوادگي و اقامتگاه فرجام خوانده.
۳.ذكر شماره راي مورد فرجام.
۴.ذكر شماره شعبه و نام دادگاه صادر كننده راي.
۵.ذكر تاريخ ابلاغ راي.
۶.ذكر ادله و منضمات دادخواست فرجامخواهي.
۷.ضميمه كردن لايحه به دادخواست فرجام الزامي است.
۸.ضميمه كردن تصوير دادنامه مورد اعتراض به دادخواست فرجام الزامي است.
۹.اكر دادخواست فرجام توسط نماينده محكومعليه تقديم شود نماينده بايد تصوير سندي كه سمت او را اثبات ميكند به دادخواست فرجام منضم كند.
ضمانت اجراي شرايط دادخواست فرجام
۱.اگر نقص دادخواست فرجام ناشي از عدم درج نام يا اقامتگاه فرجام خواه يا وكيل او باشد مدير دفتر شعبه صادر كننده راي فرجام خواسته، دادخواست را تا پايان مهلت فرجام متوقف نگه ميدارد اگر دادخواست فرجام تكميل نشود قرار رد دادخواست فرجام صادر ميشود. اين قرار ظرف۲۰روز قابل اعتراض در ديوان عالي كشور است.
۲.اگر نقص دادخواست فرجام به دليل عدم رعايت ساير شرايط باشد مدير دفتر خطاب به دادخواست دهنده اخطار رفع نقص صادر و به او ۱۰روز مهلت ميدهد. در صورت عدم رفع نقص قاضي قرار رد دادخواست را صادر ميكند اين قرار ظرف ۲۰روز قابل اعتراض در ديوان عالي كشور است.
رسيدگي در ديوان عالي كشور
پس از اينكه دادخواست فرجامي به ديوان عالي كشور آمد مورد بررسي قرار ميگيرد و در نهايت يا راي صادر شده ابرام ( تاييد ) ميگردد يا اينكه نقض ميشود.
راي ابرام
شعبه ديوان عالي كشور پس از رسيدگي با نظر اكثريت اعضا، چنانچه راي صادره را مطابق قانون و دلايل موجود در پرونده تشخيص دهد ضمن ابرام آن، پرونده را به دادگاه صادر كننده راي اعاده ميكند.
ابرام راي ممكن است به اين سبب باشد كه به تشخيص ديوان عالي كشور، اعتراضات فرجام خواه در محدوده هيچ يك از موارد نقض جاي نميگيرد و موجب نقضي نيز در راي ديده نميشود.
نقض راي و اقدامات پس از آن
در صورتي كه ديوان عالي كشور پس از رسيدگي يكي از موجبات نقض را در راي فرجام خواسته ببيند راي را به شرح زير نقض و به ترتيب آتي اقدام ميكند:
۱.نقض راي به سبب عدم صلاحيت دادگاه.
در اين وضعيت پرونده براي رسيدگي به مرجع صالح ارجاع ميگردد.
۲.نقض قرار.
در صورتي كه راي فرجام خواسته به صورت قرار بوده و نقض شود پرونده براي رسيدگي مجدد به دادگاه صادر كننده قرار اعاده مي گردد.
منظور از قرار در اين مورد قرارهاي قاطع دعوا است مثل قرار ابطال دادخواست.
۳.نقض حكم به علت نقص تحقيقات.
در اين حالت ديوان عالي كشور مكلف است نواقص تحقيقات را به صورت يكجا و مشروح بنويسد و دادگاه مرجوعاليه نيز بايد تحقيقات موردنظر ديوان عالي كشور را انجام داده و با در نظر گرفتن آنها اقدام به صدور راي شايسته كند.
۴.نقض راي به علت مغايرت با راي ديگر.
در صورتي كه آراي مغاير صادر شده باشد راي جديد بياعتبار بوده و به درخواست ذي نفع، بياعتباري آن اعلام ميشود. راي نخست نيز در صورت وجود هر يك از موارد نقض، نقض ميگردد اعم از اينكه آراي مزبور از يك دادگاه يا دادگاههاي متعدد صادر شده باشند.
۵.نقض راي به ساير جهات.
در صورتي كه راي فرجامخواسته به عللي غير از موارد ياد شده نقض گردد پرونده به شعبه ديگر از همان حوزه دادگاه صادر كننده راي نقض شده فرستاده ميشود. اگر آن حوزه بيشتر از يك شعبه دادگاه نداشته باشد به نزديكترين دادگاه حوزه ديگر فرستاده ميشود.
براي دريافت اطلاعات بيشتر در خصوص فرجام خواهي، به كانال تلگرام حقوقي وكيل دات كام مراجعه نماييد . كارشناسان مركز مشاوره حقوقي وكيل دات كام نيز آماده اند تا با ارائه خدماتي در زمينه مشاوره حقوقي تلفني وكيل دات كام به سوالات شما عزيزان پيرامون فرجام خواهي پاسخ دهند.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع : فرجام خواهي