هر شخصي ميخواهد در پرونده حقوقي كه طرح كرده است يا عليه او طرح شده، موفق و پيروز شود بنابراين تمام روشهاي حقوقي را بايد به كار گيرد تا پيروز شود. يكي از اين روشها كه اصولا در جلسه اول دادرسي ميتوان از آن استفاده كرد، ايرادات حقوقي است. به اين شرح كه در صورت طرح هر كدام از اين ايرادات، قاضي موظف به رسيدگي به ايراد است و تكليف پرونده را مشخص ميكند. در صورتي كه اين ايرادات در زمان درست خود طرح شوند قاضي پرونده حتي نميتواند به ماهيت پرونده ورود پيدا كند و قبل از ماهيت بايد به آن رسيدگي و اتخاذ تصميم كند. در اين مقاله سعي كردهايم به اين ايرادات بپردازيم.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع : ايرادات و موانع رسيدگي به دعوا در آيين دادرسي مدني
دفاعيات خوانده
منظور هر روش دفاعي است كه خوانده از آن براي شكست دعواي خواهان استفاده ميكند، اقسام دفاعيات عبارت است از:
۱- دفاع ماهوي.
هر دفاعي كه مستقيما عليه اصل ادعاي خواهان مطرح شود تا اساس ادعاي خواهان را منتفي كند، دفاع ماهوي است. مثل دفاعيات ناظر به انحلال عقد (اقاله، فسخ، انفساخ ).
۲- دفاع شكلي( ايراد).
خوانده بدون آنكه خود را درگير دفاع در خصوص ماهيت پرونده كند با خردهگيري از شيوه طرح دعوا، دعوا را به دليل ايرادات شكلي با قراري مانند قرار رد دعوا مواجه ميكند.
۳- دعواي متقابل دعوايي از جانب خوانده عليه خواهان كه با دعواي اصلي مرتبط يا هم منشا باشد.
اقسام ايرادات از حيث تاثير در دعوا
ايرادات از حيث تاثيري كه در سرنوشت دعوا دارد داراي اقسام ذيل است:
۱-ايراداتي كه صرفا موجب تغيير در مرجع رسيدگي به دعوا ميشود كه عبارت است از:
الف) ايراد عدم صلاحيت ذاتي يا محلي.
ب) ايراد امر مطروحه.
ج) ايراد رد دادرس.
۲- ايراداتي كه موجب ايجاد مانع موقت در جريان رسيدگي به ادعاي خواهان ميشود. اين ايرادات عبارت است از:
الف) ايراد عدم اهليت خواهان.
ب) ايراد عدم احراز سمت.
۳- ايراداتي كه موجب ايجاد مانع دائم در جريان رسيدگي به ادعاي خواهان ميشود مانند ايرادات ذيل:
الف) ايراد مشروع نبودن مورد دعوا.
ب) ايراد عدم ذي نفعي خواهان.
پ) ايراد طرح دعوا خارج از موعد قانوني.
ج) ايراد امر مختومه.
د) ايراد عدم توجه دعوا به خوانده.
ز) ايراد عدم ترتب اثر قانوني بر دعوا.
ث) ايراد عدم جزميت دعوا.
ايراد عدم صلاحيت
عدم صلاحيت ذاتي دادگاه در هر صورت موجب نقض راي در مرحله تجديدنظر و فرجام است. در حاليكه عدم صلاحيت محلي در مرحله تجديدنظر به طور مطلق ولي در مرحله فرجام فقط در صورت ايراد نسبت به آن، موجب نقض راي است.
ايراد امر مطروحه
در صورتي به يك پرونده ايراد امر مطروحه وارد است كه سابقا همان دعوا يا دعوايي مشابه با آن طرح شده و تحت رسيدگي باشد البته به شرطي كه دعواي سابق منطبق بر دعواي فعلي بوده و داراي وحدت اصحاب باشند.
ايراد عدم اهليت خواهان
هرشخص براي طرح دعوا نياز به همان درجهاي از اهليت دارد كه براي انجام اصل موضوع عمل لازم است در غير اين صورت دعوا با ايراد عدم اهليت خواهان مواجه است البته منظور از اهليت، اهليت استيفا است.
ايراد عدم احراز سمت
دعوا در صورتي قابل رسيدگي است كه از جانب يكي از اشخاص ذيل طرح شده باشد:
۱-اصيل.
۲-قائم مقام.
۳- نماينده.
اگر شخصي غير از اصيل اقدام به طرح دعوا كرده باشد بايد سمت او توسط دادگاه احراز شود.
ايراد امر مختومه
اگر قبلا به دعوايي رسيدگي و راي صادر شده باشد نتيجه رسيدگي سابق داراي اعتبار امر مختومه ميشود. يعني رسيدگي مجرد به آن پرونده امكان پذير نيست حتي اگر قاضي كه پرونده به شعبه او ارجاع شده است راي قبلي را خلاف قانون بداند.
ايراد عدم ترتب اثر قانوني بر دعوا
يعني اگر حتي در فرضي كه قاضي وارد ماهيت دعوا شود و در ماهيت ادعاي خواهان را صحيح بداند باز هم هيچ اثر قانوني بر ادعاي خواهان مترتب نباشد.
ايراد عدم مشروعيت موضوع دعوا
منظور آن است كه موضوع دعوا يا همان خواسته دعوا مال يا امري نامشروع باشد.
ايراد عدم ذي نفعي خواهان | ايرادات
منظور از ذي نفعي خواهان آن است كه در فرضي كه خواسته او اثبات شود نفعي مستقيم به وي برسد.
اين ايراد بدين معنا است كه حتي اگر ادعاي خواهان صحيح باشد هيچ نفع مستقيمي به او نميرسد.
ايراد عدم جزميت دعوا | ايرادات
يعني خواسته دعوا بين دو يا چند چيز مردد باشد.
ايراد طرح دعوا خارج از موعد قانوني | ايرادات
قانونگذار براي طرح برخي از دعاويي مواعد خاصي را مقرر كرده است اين ايراد بدين معني است كه دعوايي خارج از مواعد مقرر شده طرح شده باشد.
براي دريافت اطلاعات بيشتر در خصوص ايرادات و موانع رسيدگي به دعوا، به كانال تلگرام حقوقي وكيل دات كام مراجعه نماييد. كارشناسان مركز مشاوره حقوقي وكيل دات كام نيز آمادهاند تا با ارائه خدماتي در زمينه مشاوره حقوقي تلفني وكيل دات كام به سوالات شما عزيزان پيرامون ايرادات و موانع رسيدگي به دعوا پاسخ دهند.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع : ايرادات و موانع رسيدگي به دعوا در آيين دادرسي مدني