با يك نگاه اجمالي به تمامي دعوي كيفري و حقوقي متوجه ميشويم كه اين دعوي عمدتا داراي دو طرف هستند. يك طرف مرتكب عمل خلاف قانون شده است و طرف ديگر از اين كار آسيب ديده است. هر دو طرف دعوي ملزم ميباشند تا خود يا نماينده قانوني آنها در جلسه دادگاه حاضر شوند. اما گاهي يك طرف يعني خواهان يا خوانده در جلسه دادگاه حاضر نميشوند. در اين مطلب سعي در بررسي عدم حضور خوانده در دادگاه داريم.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد.
منبع:
عواقب عدم حضور خوانده در جلسه دادرسي – صدور راي
خوانده كيست ؟
از نظر حقوقي خوانده اعم است از شخص حقوقي و حقيقي است كه عليه او ادعايي مبني بر ارتكاب عملي غير قانوني توسط او مطرح شده است. در مقابل خوانده، خواهان قراردارد كه همان شاكي ميباشد يعني كسي كه بر عليه ديگري شكايت كرده است و مدعي شده است كه بر عليه او جرمي اتفاق افتاده است از اين رو به او شاكي يا مدعي ميگويند.
حضور طرفين در جلسه دادگاه
از نظر قانوني در ماده 93 قانون آيين دادرسي آمده است كه اصحاب دعوي ميتوانند در جلسه دادگاه شركت كنند. همچنين از نظر قانوني هيچ ايرادي وجود ندارد كه شخص در صورتي كه نتواند شركت نمايد لايحه بنويسيد. به اين شكل كه شخص از قبل دفاعيات و گفتههاي خود را به شكل نوشته حاضر ميكند كه به آن لايحه گفته ميشود. سپس بدون اينكه در دادگاه حضور فيزيكي داشته باشد لايحه خود را به دادگاه ارائه ميدهد و قاضي با خواندن لايحه راي مقتضي را صدور مينمايد.
بر اساس ماده 94 قانون آيين دادرسي مدني طرفين دعوا ميتوانند به جاي خود وكيل به دادگاه معرفي كنند. در اين صورت ديگر نياز به حضور خوانده نميباشد و به جاي او وكيل از حق او دفاع ميكند. البته در صورتي كه حضور خوانده در دادگاه الزامي باشد بايد در برگه احضاريه قيد گردد كه خوانده حتما بايد شركت كند و نميتواند به جاي خود وكيل به دادگاه بفرستد.
عدم حضور خوانده در جلسه دادگاه
بر اساس قانون اين كه طرفين در دادگاه حضور پيدا كنند حق آنها است و الزامي وجود ندارد. مگر در مواردي كه خوانده ملزم به حضور در دادگاه است كه در صورت عدم حضور او در دادگاه با حكم جلب و دستگير شدن او را ملزم به حضور در جلسه دادگاه ميكنند.
اما به طور كلي ميتوان گفت حضور خوانده حقي براي او است تا بتواند دفاعيات خود را مطرح كند. اما اگر به هر دليلي در جلسه دادگاه شركت نكند اين امر مانع از برگزاري جلسه و صدور راي نيست. بر اين اساس ماده 95 قانون آيين دادرسي مدني عدم حضور خوانده يا وكيل او در جلسه دادگاه مانع از برگزاري جلسه يا اتخاذ تصميم نميباشد. در اين صورت راي به شكل غيابي صادر ميشود.
البته اين امكان وجود دارد در صورتي كه دادگاه نتواند بدون حضور خوانده و توضيحات او تصميم بگيرد جلسه برگزار گردد ولي اتخاذ تصميم به جلسهاي ديگر موكول شود. يعني در جلسهاي ديگر با حضور خوانده راي نهايي خود را صادر نمايد.
عذر موجه عدم حضور در جلسه دادگاه حقوقي
قطعا قانونگذار براي زماني كه خوانده نميتواند در دادگاه حضور پيدا كند در قانون استثنائاتي مطرح كرده است. يعني در صورتي كه حضور خوانده در جلسه دادگاه الزامي باشد و خوانده به دليل عذر موجه و قانوني نتواند حضور پيدا كند دادگاه ميپذيرد. اين دلايل موجه اعم از موارد زير است:
1/ فوت يكي از بستگان نسبي مانند فرزند يا سببي مانند همسر تا درجه اول از طبقه دوم.
2/ حوادث قهري كه مانع از حضور خوانده ميشود. حوادث قهري يعني حوادثي كه خوانده در وقوع آن و جلوگيري از وقوع آن هيچ اختياري ندارد مانند سيل و زلزله.
3/ ابتلا به مرضي كه مانع از حركت خوانده باشد يا اينكه حركت كردن براي خوانده مضر باشد مانند فلج شدن.
4/ هرگونه اتفاقي كه خارج از اراده و اختيار خوانده باشد مانع حضور او در جلسه دادگاه شود.
عذر موجه عدم حضور در دادگاه كيفري
در دعاوي كيفري نيز بر اساس ماده 178 قانون آيين دادرسي كيفري در صورتي كه متهم يكي از عذرهاي زير را براي عدم حضور داشته باشد و نتواند در موعد مقرر شركت نمايد مورد قبول دادگاه قرار ميگيرد.
1/ احضاريه به دست متهم نرسد يا اينكه اينقدر دير به او برسد كه زمان كافي براي حضور در دادگاه نداشته باشد.
2/ بيماري سخت متهم يا والدين، همسر يا اولاد او به طوري كه نتواند در جلسه دادگاه حاضر شود.
3/ فوت همسر يا هر يك از بستگان تا درجه سوم از طبقه دوم.
4/ در توقيف و حبس باشد و نتوان او را در جلسه حاضر نمود.
5/ وقوع حوادث قهري مانند سيل به طوري كه امكان تردد نباشد و يا دچار شدن به يك حادثه مهم و خارج از اختيار متهم مانند بيماري واگيردار.
6/ هر مورد ديگري كه از نظر قاضي عذر موجهي براي عدم حضور باشد.
عدم حضور بعضي از خواندهها در جلسه دادگاه
گاهي پيش ميآيد كه تعداد خواندهها در يك پرونده بيشتر از يك شخص است. به طور مثال دو يا سه نفر به عنوان خوانده احضار ميشوند. برخي از خواندهها در دادگاه حاضر ميشوند و برخي ديگر در جلسه حاضر نميشوند و حتي لايحه نيز به دادگاه ارائه نميدهند. در اين صورت بر اساس ماده 304 قانون آيين دادرسي مدني دادگاه به دعواي مطروحه عليه تمام خواندگان رسيدگي كرده سپس راي مقتضي را صادر ميكند. راي نسبت به خواندگاني كه در جلسه حاضر نشدهاند و هيچ لايحهاي ارسال نكردهاند غيابي محسوب ميشود.
صدور راي بدون حضور خوانده
دادگاه در صورتي كه خوانده يا وكيل يا قائم مقام او يا نماينده قانوني او در هيچ يك از جلسات دادگاه حاضر نشود و هيچ لايحهاي هم ارائه ندهند راي را صادر ميكند. يعني دادگاه در مواردي كه نياز به حضور خوانده نباشد راي را صادر ميكند. اين راي اصطلاحا راي غيابي ميباشد. البته راي در صورتي غيابي است كه خوانده در هيچ يك از جلسات حاضر نشده باشد يا اينكه لايحه نداده باشد.
خوانده ميتواند به اين راي غيابي اعتراض كند و درخواست واخواهي بدهد.
سوالات متداول
خوانده چه كسي است ؟
اعم از شخص حقوقي و حقيقي كه ادعا ميشود كار غير قانوني انجام داده است كه در مطلب به تفصيل توضيح داده شده است.
آيا حضور خوانده در دادگاه الزامي است ؟
خوانده ميتواند در دادگاه حضور پيدا كند ولي الزامي وجود ندارد مگر در مواردي كه از نظر قانوني حضور خوانده الزامي باشد كه در مطلب به تفصيل توضيح داده شده است.
اگر خوانده در دادگاه حاضر نشود بازهم راي صادر ميشود ؟
بله، راي به شكل غيابي صادر ميشود كه در مطلب به تفصيل توضيح داده شده است.
براي دريافت پاسخ سوالات خود و مشاوره حقوقي در مورد عدم حضور خوانده در جلسه دادگاه ميتوانيد از خدمات مشاوره آنلاين و تلفني وكيل دات كام بهره ببريد.
براي دريافت اطلاعات بيشتر در خصوص عدم حضور در دادگاه، به كانال تلگرام حقوقي وكيل دات كام مراجعه نماييد. كارشناسان مركز مشاوره حقوقي وكيل دات كام نيز آمادهاند تا با ارائه خدماتي در زمينه مشاوره حقوقي تلفني وكيل دات كام به سوالات شما عزيزان پيرامون عدم حضور در دادگاه پاسخ دهند.
براي دريافت مشاوره حقوقي مي توانيد با متخصصين و وكلاي با تجربه وكيل دات كام با شماره 02166419012 تماس بگيريد يا مي توانيد مقالات مجله حقوقي وكيل دات كام را مطالعه نماييد.
منبع: